Καλό Καλοκαίρι

Ημερομηνία: 
Κυριακή, 17 Ιουνίου, 2012

Ω Άνδρες Αθηναίοι!
Της Γεωργίας Γεωργακαράκου, 16-17 Ιουνίου 2012
Ενίσχυση της αυτοπεποίθησης, καλύτερες επικοινωνιακές δεξιότητες και εξάλειψη του φόβου έκθεσης μπροστά στο κοινό είναι μερικές από τις βασικές επιδιώξεις όσων συμμετέχουν στους αγώνες ρητορικής που γίνονται δύο φορές τον μήνα.

Πέμπτη απόγευμα, λίγο πριν από τις επτά. Με τον ήλιο να καίει σχεδόν βασανιστικά πάνω από τα κεφάλια μας και τους υπεύθυνους της διοργάνωσης να φροντίζουν
τις τελευταίες λεπτομέρειες λίγα λεπτά πριν καταφθάσουν όλα τα μέλη του ομίλου, η 49η συνάντηση του ελληνικού Toastmaster Club μπροστά από τον υπαίθριο αρχαιολογικό χώρο του Κεραμεικού θυμίζει – σκηνικά τουλάχιστον – αγώνες ρητορικής της αρχαιότητας. Και όχι άδικα, αν σκεφτεί κανείς πως μόλις μερικά μέτρα μακριά από το αρχαίο νεκροταφείο των Αθηναίων μια ομάδα τριάντα ανθρώπων συγκεντρώθηκε όχι απλώς για βόλτα και κουβέντα, αλλά για εξάσκηση των ικανοτήτων δημόσιας ομιλίας μπροστά σε κοινό με τις ίδιες ανησυχίες, ενδιαφέροντα και βλέψεις. Οι λόγοι που τους οδηγούν κάθε πρώτη και κάθε τρίτη Πέμπτη του μήνα σε διαφορετικά συνήθως σημεία της Αθήνας είναι πολλοί και διαφορετικοί. Κάποιοι,για επαγγελματικούς λόγους, επιδιώκουν να αποκτήσουν άνεση με το κοινό
κυρίως για την καλύτερη διεξαγωγή παρουσιάσεων και επαγγελματικών συναντήσεων. Αλλοι πάλι, για καθαρά προσωπικούς λόγους, επιθυμούν να βελτιώσουν τις επικοινωνιακές τους δεξιότητες διώχνοντας μακριά κάθε είδους συστολή. Σε κάθε περίπτωση, ένα είναι το σίγουρο: όλα τα παραπάνω επιτυγχάνονται χωρίς τον φόβο του εργοδότη που μπορεί να απολύσει,του καθηγητή που θα βάλει κακό βαθμό ή του φίλου που δεν θα ξανακάνει κάποιον παρέα.

Η πρώτη γνωριμία
Με τους πρώτους που φτάνουν στο σημείο συνάντησης να εκδηλώνουν τον ενθουσιασμό τους για τον χώρο που επιλέχθηκε να φιλοξενήσει τις δημόσιες ομιλίες τους και τους περαστικούς να κοιτούν με επιφυλακτικότητα καιπεριέργεια όσα εκτυλίσσονται μπροστά τους, η σημερινή δίωρη συνάντηση ξεκινά με το καλωσόρισμα μελών και επισκεπτών, οι οποίοι σε ένα αρχικό στάδιο έκθεσης καλούνται να σηκωθούν όρθιοι στις κερκίδες λέγοντας δυνατά το όνομά τους, το επάγγελμά τους και τους λόγους για τους οποίους βρίσκονται σήμερα εδώ. Αφού συστηθούν και διευκρινίσουν στο κοινό τις αρμοδιότητές τους ο χρονομέτρης, ο υπεύθυνος γλωσσικής επιμέλειας και ο μετρητής των χασμωδιών, η διοργάνωση συνεχίζεται με ένα σύντομο ανέκδοτο, ένα αρχαίο ρητό και φυσικά τη λέξη της ημέρας. Τη λέξη
δηλαδή που καλό θα ήταν σήμερα να χρησιμοποιηθεί ει δυνατόν από τους περισσότερους ομιλητές του ομίλου. Σειρά έχει ο αυθόρμητος λόγος, ομιλίες
δηλαδή ενός έως δυο λεπτών αναφορικά με θέματα που ανακοινώνονταιγια πρώτη φορά ευθύς αμέσως μετά την προθυμοποίηση του ομιλητή να σταθεί μπροστά στο κοινό, σπάζοντας την αρχική αμηχανία της βραδιάς. Η αυγουστιάτικη πανσέληνος, η «προσωπική» Ιθάκη του καθενός και η σημασία των ποδοσφαιρικών βραδιών για τις
γυναίκες με αφορμή το Euro 2012 μονοπώλησαν το ενδιαφέρον ακροατών και ομιλητών, μεταξύ των οποίων και της Νίκης, επισκέπτριας για πρώτη φορά του κλαμπ ρητορικής, η οποία ύστερα από χειροκρότημα και μεγάλες δόσεις ενθάρρυνσης από τους παρευρισκομένους παρουσίασε τη δική της άποψη για τις απεχθείς και βαρετές ποδοσφαιρικές βραδιές. «Το βάπτισμα του πυρός ήταν δύσκολο. Ντράπηκα πολύ στην αρχή. Στην πορεία βέβαια
όλα ήταν πιο εύκολα», εξομολογείται διευκρινίζοντας πως ήρθε στη σημερινή συνάντηση ύστερα από προτροπή συναδέλφου της και ενεργού μέλους
του κλαμπ.

Οι προετοιμασμένες ομιλίες που ακολουθούν στηρίζονται σε θέματα που έχουν επιλεγεί ελεύθερα από τον ομιλητή, βασιζόμενα όμως πάντα στο στοιχείο που καθένας θέλει να βελτιώσει. Αν, για παράδειγμα, επιδίωξη κάποιου είναι η βελτίωση της γλώσσας του σώματος, καλό θα ήταν να διαλέξει ένα θέμα που του επιτρέπει να χρησιμοποιήσει το σώμα του. Αν πάλι πρέπει να πείσει, θα διαλέξει κάτι αντίστοιχο. Το σίγουρο είναι πως στις πρώτες ομιλίες τα θέματα που κυριαρχούν είναι
αυτά που γνωρίζουμε καλά και που αντλούμε από την καθημερινότητά μας: η προσωπική μας ζωή, η δουλειά, οι εμπειρίες, οι απόψεις μας. Το σημερινό ντιμπέιτ, το οποίο δεν έχει καμία σχέση με τα πολιτικά ντιμπέιτ που φιλοξενούνται στα τηλεοπτικά παράθυρα, αφορά την ανταλλαγή χρησιμοποιημένων εισιτηρίων στο
Μετρό. Τακτική αρκετά αμφιλεγόμενη, η οποία καλεί τους συμμετέχοντες της διοργάνωσης να ταχθούν υπέρ ή κατά της εκφράζοντας επιχειρήματα για ένα
ζήτημα που τις περισσότερες φορές ενέχει στοιχεία ηθικού διλήμματος.

Προτάσεις βελτίωσης
Με το τέλος των ομιλιών, οι αξιολογήσεις που ακολουθούν αποτελούν τροφή για σκέψη και προτάσεις για βελτίωση. Πλούτος λεξιλογίου, δομημένες προτάσεις, λέξεις γεμάτες συναίσθημα, επαναλαμβανόμενη χρήση αδόκιμων ρημάτων, φυσικότητα,
ειλικρίνεια, τρέμουλο της φωνής και υπερβολική χρήση του σώματος είναι μερικές μόνο από τις αξιολογήσεις που ακούγονται στον υπαίθριο χώρο από τους ειδικούς της διοργάνωσης, οι οποίοι μεταξύ άλλων ανακοινώνουν τον συνολικό αριθμό των «α» που ακούστηκαν, τη διάρκεια των ομιλιών και αν αυτές ξεπέρασαν τον επιτρεπτό χρόνο, καθώς επίσης τους νικητές που προκύπτουν ύστερα από ψηφοφορία του κοινού. Από ποιους όμως αποτελείται άραγε το κοινό του Οργανισμού Ρητορικής Τέχνης, ενός
από τους πιο γνωστούς ρητορικούς ομίλους της Αθήνας; «Από εκπαιδευτικούς, δικηγόρους, φοιτητές, πωλητές, ηθοποιούς, υπεύθυνους δημοσίων σχέσεων, συνδικαλιστές, επιχειρηματίες και κάθε είδους επαγγελματία που χρειάζεται να βελτιώσει τη
σχέση του με τη δημόσια έκθεση και την επικοινωνία γενικότερα. Οι ηλικίες ποικίλλουν όπως ακριβώς και η επαγγελματική δραστηριότητα.

Εχουμε μέλη από 18 μέχρι 60 ετών», σημειώνει ο Αλέξανδρος Φωτεινός,πρόεδρος και πρωτεργάτης του ελληνικού Toastmaster Club, το οποίο ιδρύθηκε το 2010 με επίσημη διαδικασία αναγνώρισης από τα κεντρικά των Toastmasters στις Ηνωμένες Πολιτείες. «Ο διεθνής όμιλος είναι σε λειτουργία 85 χρόνια. Στην Ελλάδα ήρθε πριν από επτά χρόνια στα αγγλικά. Εγώ γράφτηκα πριν από πέντε χρόνια στο αγγλόφωνο κλαμπ της Αθήνας, είδα όμως πως από ένα σημείο και μετά πρέπει να μιλάς στη μητρική σου για να έχεις συνεχή βελτίωση. Με τη βοήθεια, λοιπόν, κάποιων μελών από το αγγλόφωνο ξεκινήσαμε πειραματικά το ελληνόφωνο τμήμα, το
οποίο τον τελευταίο ενάμιση χρόνο λειτουργεί επίσημα».
Το αλληλοδιδακτικό σύστημα εκπαίδευσης μπορεί να μην έχει κάποιο δάσκαλο να επιβλέπει, δεν θα μπορούσε όμως να μην έχει και βιβλία.
Η πολύχρονη εμπειρία των ομίλων ρητορικής Toastmasters σε ολόκληρο τον κόσμο έχει ενσωματωθεί σε ένα βασικό εγχειρίδιο δέκα ομιλιών, το οποίο οδηγεί βήμα βήμα τους εντελώς αρχάριους σε ένα βασικό επίπεδο ικανού ομιλητή. Σε κάθε ομιλία καθένας
επιδιώκει να βελτιώσει και κάποιο άλλο στοιχείο των ικανοτήτων του, ξεκινώντας από το άγχος πάνω στη σκηνή και απέναντι στο ακροατήριο και φτάνοντας μέχρι την αναζήτηση πληροφοριών για θέματα πειθούς και έμπνευσης του ακροατηρίου που τον
παρακολουθεί. Οταν ολοκληρωθεί το εγχειρίδιο του επαρκούς ομιλητή και υπάρχει διάθεση για περαιτέρω εξέλι-
ξη, μπορεί κανείς να επιλέξει από μια ευρεία γκάμα εγχειριδίων που σχετίζονται εξειδικευμένα με τις δημόσιες
σχέσεις, τις χιουμοριστικές ομιλίες, την αφήγηση ιστοριών, τις ομιλίες στα μέσα ενημέρωσης ή στο YouTube. «Η
βελτίωση έρχεται άμεσα», σχολιάζει ο πρόεδρος του Ομίλου.

«Εχουμε δει παιδιά που ξεκίνησαν με πολλά “ε” κοιτάζοντας το πάτωμα και κομπιάζοντας, τα οποία βελτιώθηκαν από την πρώτη κιόλας ομιλία. Σημαντικός ωστόσο παράγοντας είναι ο χρόνος που διαθέτει κάποιος αλλά και η συχνότητα τωνομιλιών του. Αν κάνεις μια ομιλία κάθε δυο εβδομάδες που συναντιόμαστε,
τότε σίγουρα η βελτίωση θα είναι πιο γρήγορη. Ακόμα και με τη συμμετοχή στο ρητό ή στο ανέκδοτο ή στον αυθόρμητο λόγο κερδίζεις μια άνεση που πριν δεν την είχες. Εδώ άλλωστε οι κακοί ομιλητές έρχονται για να γίνουν καλοί και οι καλοί καλύτεροι».